భారత గగనతలానికి రక్షణ కవచం: త్వరలో రష్యా నుండి 4వ యూనిట్ ‘S-400’ రాక!

న్యూఢిల్లీ: భారత వైమానిక దళం (IAF) యొక్క రక్షణ సామర్థ్యాన్ని మరింత బలోపేతం చేస్తూ, రష్యా నుండి నాలుగో యూనిట్ ఎస్-400 ట్రియంఫ్ (S-400 Triumf) క్షిపణి వ్యవస్థ త్వరలో భారత్‌కు చేరనుంది. మే మొదటి వారంలో ఈ అధునాతన వ్యవస్థ భారత్‌కు అందుతుందని రక్షణ వర్గాలు వెల్లడించాయి.

ఒప్పందం, డెలివరీ వివరాలు

భారత్ – రష్యా మధ్య 2018 అక్టోబర్‌లో 5 బిలియన్ డాలర్ల వ్యయంతో ఐదు ఎస్-400 యూనిట్ల కొనుగోలుకు ఒప్పందం కుదిరింది.

• ప్రస్తుత పరిస్థితి: ఇప్పటివరకు మూడు యూనిట్లు భారత్‌కు అందాయి.
• 4వ యూనిట్: ఇప్పటికే రష్యా నుండి రవాణా ప్రారంభమైంది, కొద్ది రోజుల్లో ఇది భారత్‌కు చేరుకుంటుంది.
• 5వ యూనిట్: సవరించిన డెలివరీ షెడ్యూల్ ప్రకారం, చివరి యూనిట్ ఈ ఏడాది నవంబర్ నాటికి అందే అవకాశం ఉంది.

గత నెలలో కేంద్ర ప్రభుత్వం మరో ఐదు ఎస్-400 యూనిట్ల కొనుగోలుకు ప్రాథమిక ఆమోదం తెలిపింది, దీంతో భారత్ వద్ద మొత్తం ఎస్-400 యూనిట్ల సంఖ్య 10కి చేరనుంది.

ఆపరేషన్ సింధూర్‌లో కీలక పాత్ర

ఇటీవల పాకిస్థాన్‌తో తలెత్తిన ఉద్రిక్తతల సమయంలో (ఆపరేషన్ సింధూర్ – Operation Sindhur) ఎస్-400 క్షిపణి వ్యవస్థలు అత్యంత కీలక పాత్ర పోషించాయి. మే 7 నుంచి 10 మధ్య జరిగిన సైనిక ఘర్షణలో భారత వైమానిక దళం వీటిని విస్తృతంగా ఉపయోగించింది. దీని అద్భుతమైన పనితీరును గమనించిన తర్వాతే, అదనపు యూనిట్ల కొనుగోలు ప్రతిపాదనలు వేగవంతమయ్యాయి.

అమెరికా ఆంక్షల హెచ్చరికలు ఉన్నప్పటికీ..

రష్యాతో ఈ ఒప్పందం కుదుర్చుకుంటే ‘కాట్సా’ (CAATSA) నిబంధనల ప్రకారం ఆంక్షలు ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుందని అమెరికా గతంలో హెచ్చరించింది. అయితే, దేశ రక్షణ ప్రయోజనాల దృష్ట్యా భారత్ ఈ ఒప్పందంతో ముందుకు వెళ్ళింది. ఇది పాత ఒప్పందానికి కొనసాగింపు కావడంతో, కొత్తగా ఆంక్షల వల్ల ఎటువంటి ఇబ్బందులు ఉండవని భారత్ భావిస్తోంది.

ఎస్-400 ప్రత్యేకతలు ఏమిటి?

ఎస్-400 అనేది ప్రపంచంలోనే అత్యంత శక్తివంతమైన సుదూర శ్రేణి ఉపరితలం నుండి గగనతలానికి ప్రయోగించే (Surface-to-Air) క్షిపణి రక్షణ వ్యవస్థ. ఇది ఒకేసారి అనేక వైమానిక ముప్పులను (విమానాలు, క్షిపణులు, డ్రోన్లు) గుర్తించగలదు. దాదాపు 400 కిలోమీటర్ల దూరంలోని శత్రు లక్ష్యాలను ఛేదించగలదు. దీనిని ఆపరేట్ చేయడానికి భారత వైమానిక దళ సిబ్బందికి రష్యా ఇప్పటికే ప్రత్యేక శిక్షణ ఇచ్చింది.

ఈ వ్యవస్థ రాకతో సరిహద్దుల్లో చైనా, పాకిస్థాన్ వంటి పొరుగు దేశాల నుండి ఎదురయ్యే వైమానిక ముప్పులను తిప్పికొట్టడంలో భారత్ అజేయమైన శక్తిగా మారనుంది.